Leerplicht, bijzonder verlof of vrijstelling

De leerplicht
Uw kind mag vanaf de dag waarop het 4 jaar oud wordt, naar het primair onderwijs. Zodra uw kind 5 jaar is, begint de volledige leerplicht. Dit betekent dat uw kind dan vanaf de eerste dag van de volgende maand alle doordeweekse dagen naar school moet.

De volledige leerplicht (alle doordeweekse dagen naar school) kan op 2 manieren eindigen:

  • Aan het eind van het schooljaar waarin uw kind 16 jaar wordt.
  • Als uw kind aan het eind van het schooljaar tenminste 12 schooljaren op school heeft gezeten vanaf het vijfde levensjaar.

Kwalificatieplicht
De leerplicht is bedoeld om jongeren in de schoolbanken te houden totdat ze voldoende opleiding hebben om een goede baan te kunnen vinden. De leerplicht kan dit echter niet afdwingen. Vandaar dat op de leerplicht de kwalificatieplicht volgt.

Wie na de leerplichtperiode niet voldoende opleiding heeft of geen diploma heeft, is tot de leeftijd van 18 jaar verplicht een startkwalificatie te behalen. Een startkwalificatie is een havo-, vwo-, of mbo niveau 2, 3 of 4 diploma. De kwalificatieplicht betekent niet dat de betrokkene 5 dagen per week in de schoolbanken moet blijven. Het is ook mogelijk om met combinaties van leren en werken aan de kwalificatieplicht te voldoen zoals de beroepsbegeleidende leerweg in het MBO.

Uw kind hoeft niet naar school wanneer het vrijstelling van de leerplicht heeft. Er zijn 3 soorten vrijstelling mogelijk. Dit zijn vrijstelling van de inschrijvingsplicht, vrijstelling van schoolbezoek en vrijstelling voor leerlingen tot 6 jaar.

Vrijstelling van de inschrijvingsplicht
Een leerplichtig kind kan worden vrijgesteld van inschrijving op een school in 4 gevallen:

  • De lichamelijke of psychische gesteldheid van uw kind, waardoor uw kind niet in staat is om op een school te zitten.
  • Ouder(s)/verzorger(s) die bedenkingen hebben tegen de richting van het onderwijs. Er is bijvoorbeeld geen school binnen een redelijke afstand van uw huis, die voldoet aan uw godsdienst- of levensovertuiging.
  • Uw kind is ingeschreven op een school in het buitenland en bezoekt deze school ook regelmatig.
  • U leidt een trekkend bestaan en uw kinderen reizen mee. U bent bijvoorbeeld schipper, kermisexploitant of circusmedewerker.

Vrijstelling van schoolbezoek
Bij ziekte, religieuze feestdagen en gewichtige omstandigheden kunt u toestemming krijgen om uw kind niet naar school te laten gaan. Onder gewichtige omstandigheden worden bijvoorbeeld verstaan: een huwelijk of begrafenis van bloedverwanten of aanverwanten of een verhuizing van het gezin. Ook als u geen mogelijkheid hebt om tijdens schoolvakanties op vakantie te gaan, kunt u bij de schoolleiding toestemming vragen voor vrijstelling. Voor vakanties krijgt uw kind maximaal 10 dagen per jaar extra vrij. Deze dagen mogen niet in de eerste 2 weken na de zomervakantie vallen. Dit alles, met uitzondering van ziekte, wordt ook wel bijzonder verlof genoemd.

Vrijstelling voor leerlingen tot 6 jaar
Uw kind is leerplichtig vanaf 5 jaar. Vanaf dat moment moet uw kind de basisschool dagelijks bezoeken. Maar is uw kind nog geen 6 jaar, dan mag u uw kind 5 uur per week thuishouden. Deze vrijstelling kan uitgebreid worden naar maximaal 10 uur. Voor de extra 5 uur hebt u speciale toestemming van de directeur nodig. Deze mogelijkheid voor vrijstelling is uitsluitend bedoeld om overbelasting van uw kind te voorkomen.

Vrijstelling van de inschrijvingsplicht
Als het om medische redenen of andere omstandigheden overduidelijk is dat uw kind nooit in staat zal zijn de school te bezoeken, dan komt uw kind in aanmerking voor vrijstelling van inschrijving op een school.

U heeft als ouder of verzorger geen toestemming nodig voor vrijstelling tot inschrijving op een school. U moet het wel doorgeven aan de leerplichtambtenaar van de gemeente, minimaal een maand voordat uw kind 5 jaar oud wordt. Ontstaat de situatie later (dus gedurende de leerplichtige leeftijd), dan moet u dit elk jaar voor 1 juli bij de leerplichtambtenaar van de gemeente melden.

Heeft u als kermisexploitant of circusmedewerker vrijstelling voor uw kind en er is binnen een straal van 5 kilometer van de standplaats een ‘rijdende school’, dan wordt de vrijstelling opgeschort. Deze opschorting eindigt in ieder geval aan het einde van het schooljaar waarin uw kind 14 jaar is geworden.

Vrijstelling van schoolbezoek (bijzonder verlof)
Meestal heeft de school hiervoor formulieren die u kunt invullen. U doet uw verzoek aan de directeur van de school. U kunt pas op vakantie gaan wanneer de directeur het verlof ook echt heeft verleend. Dus vraag eerst verlof aan en boek daarna pas uw vakantie om teleurstelling te voorkomen.

Voor het verkrijgen van vrijstelling gelden verschillende regels. Soms hoeft u niets te doen omdat een ander de vrijstelling al heeft gegeven:

  • Bij schoolverzuim wegens ziekte van uw kind kunt u volstaan met een mededeling aan de directeur van de school. U hebt geen toestemming van de directeur nodig. De mededeling hoeft niet schriftelijk. Meestal is een telefoontje voldoende. U moet de mededeling doen binnen 2 dagen nadat uw kind wegens ziekte de school verzuimde.
  • Bij schoolverzuim wegens het vervullen van godsdienstige plichten kunt u volstaan met een mededeling aan de directeur van de school. Deze mededeling hoeft niet schriftelijk. Meestal is een telefoontje voldoende. U moet de mededeling 2 dagen van te voren doen. U hebt geen toestemming van de directeur nodig.

Vrijstelling voor leerlingen tot 6 jaar
Als uw kind 4 of 5 jaar oud is, is het voldoende dat u aan de directeur van de school meldt dat uw kind enkele uren vrij neemt. U hebt pas toestemming van de directeur nodig als u uw kind meer dan 5 uur per week thuis wilt houden.

Wat heeft u nodig bij uw aanvraag

Vrijstelling van de inschrijvingsplicht

  • Bij ongeschiktheid op lichamelijke of psychische gronden hebt u een verklaring nodig van een arts, pedagoog of psycholoog. De gemeente wijst de deskundigen aan.
  • Bij bezwaar tegen richting van alle scholen (binnen een redelijke afstand van uw huis) moet u bij de kennisgeving aan de leerplichtambtenaar een verklaring meesturen waaruit blijkt waarom u bezwaar hebt tegen alle scholen in de omgeving.
  • Bij bezoeken van een school in het buitenland moet u bij de kennisgeving aan de leerplichtambtenaar een bewijs van inschrijving meesturen van de school in het buitenland. Daarnaast moet u een rapport of aparte verklaring meesturen van het hoofd van de school waaruit blijkt dat uw kind de school regelmatig bezoekt.
  • Bij ouders met een trekkend bestaan hebt u een vrijstelling van rechtswege. Dat wil zeggen dat de vrijstelling, opschorting of beëindiging vanzelf plaatsvindt, dus zonder formaliteiten.

Bijzonder verlof

  • Uw schriftelijke verzoek. Het formulier kunt u krijgen op school.
  • Bewijsstukken (bijvoorbeeld een verklaring van uw werkgever, of overige bewijsstukken die de noodzaak van bijzonder verlof aantonen).

Vrijstelling voor leerlingen tot 6 jaar

Extra vrij voor 5-jarigen. Zowel de kennisgeving (eerste 5 uur) als het verzoek (tweede 5 uur) kunt u afhandelen met de directeur van de school.

Overig

  • Als de school gesloten is, of als uw kind de toegang is verboden of ontzegd, is het niet nodig dat u of uw kind het initiatief tot vrijstelling neemt.
  • Als uw kind ziek is, moet u, als u weet wat uw kind mankeert, bij de kennisgeving aangeven om welke ziekte het gaat.

Kinderen die leerplichtig zijn, moeten naar school. Gaat uw kind zonder goede redenen niet naar school dan is er sprake van ongeoorloofd verzuim. Onder bepaalde condities kunt u, als ouders of verzorgers van het kind, extra (vakantie)verlof vragen. Ook meer structureel geoorloofd verzuim is in uitzonderingsgevallen mogelijk. Dit heet vrijstelling.

Download voor meer informatie onderstaande folder.