Monumenten

Laarbeek heeft een rijke geschiedenis. Om de tastbare resten van deze geschiedenis te bewaren voor de volgende generaties zijn er panden en objecten beschermd als monument of beeldbepalend pand.

Monumenten
De gemeente Laarbeek beschikt over rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten. De monumenten in Laarbeek zijn heel divers. Prachtige voorbeelden zijn het middeleeuws kasteel Croy en het landgoed Eijckenlust. Het merendeel van de monumenten zijn boerderijen en woonhuizen. Niet alle monumenten zijn gebouwen, zo zijn er ook archeologische monumenten zoals het terrein met resten van het kasteel het Gulden Huis.

Wanneer u in het bezit bent van een monument kunt u uw pand niet zomaar veranderen. Aanpassingen aan de moderne woonwensen zijn in principe mogelijk als het waardevolle historische karakter van het pand maar overeind blijft. Voor elke verandering hebt u daarom een omgevingsvergunning nodig. 

Voor monumenten kunt u een tegemoetkoming vragen in de kosten voor onderhoud of herstel. Voor gemeentelijke monumenten moet u de subsidie aanvragen bij de gemeente. Voor rijksmonumenten dient u deze subsidie aan te vragen bij het Rijk.

Praktische informatie over monumenten kunt u vinden op de website www.monumenten.nl

Een overzicht van de gemeentelijke monumenten en rijksmonumenten treft u hieronder aan:

PDFGemeentelijke monumenten

PDFRijksmonumenten

Beeldbepalende panden
Laarbeek heeft bijna driehonderd beeldbepalende panden. Deze gebouwen zijn geen monumenten, maar wel van lokaal belang en beeldbepalend voor de uitstraling van Laarbeek. Ze zijn opgenomen in de bestemmingsplannen als beeldbepalend panden of cultuurhistorisch waardevolle panden. Meer informatie over deze panden en hoe ermee om te gaan is terug te vinden in de Welstandsnota, te raadplegen via het product Welstand.

Geschiedenis van Laarbeek
Laarbeek heeftt oude kernen uit de middeleeuwen. Op andere plekken zijn prehistorische grafheuvels gevonden die er op wijzen dat dit gebied al meer dan 2000 jaar bewoond is. Wilt u meer weten over de Laarbeekse geschiedenis dan kunt u zoeken bij de volgende bronnen:

  • Heemkundekringen
    De Lange Vonder in Beek en Donk
    Barthold van Heessel in Aarle-Rixtel
    Hof van Liessent in Lieshout/Mariahout
     
  • Erfgoedkaart Laarbeek
    Laarbeek heeft een digitale erfgoedkaart. Deze kaart met bijhorende catalogus geeft een overzicht van de archeologie, aardkundige waarden, monumenten en cultuurhistorische objecten, panden en landschappen. Deze kaart is het naslagwerk voor iedereen die meer over de cultuurhistorie en geschiedenis van Laarbeek wil weten.
     
  • Erfgoed Geowiki
    Meer informatie over de aanwezige monumenten en cultuurhistorische objecten is terug te vinden op de Erfgoed Geowiki. Op de website zijn via de overzichtskaart foto’s, tekeningen en informatie te vinden.

Voor onderhoud of restauratie van uw monument kunt u subsidie aanvragen bij de gemeente of het Rijk. Houd er rekening mee dat u als eigenaar van een monument niet zonder meer alle veranderingen aan uw monument kunt doorvoeren. Ook bent u verplicht om onderhoudswerkzaamheden te verrichten als dit voor het behoud van het monument nodig is.

Gemeentelijke monumenten
Bent u eigenaar van een gemeentelijk monument, dan kunt u subsidie aanvragen bij de gemeente voor onderhoud en restauratie van uw monument. Om subsidie aan te vragen bij gemeente Laarbeek, dient u onderstaand formulier in te vullen en de benodigde documenten aan te leveren. Het ingevulde formulier met de bijhorende documenten kunt u mailen naar gemeente@laarbeek.nl onder vermelding van aanvraag subsidie monumenten. De voorwaarden vindt u terug in de subsidieverordening.

PDFAanvraagformulier monumentensubsidie

PDFSubsidieverordening monumenten gemeente Laarbeek

Met behulp vanPDFdeze voorbeelden krijgt u meer inzicht in hoe de subsidieverlening in zijn werk gaat.

Rijksmonumenten
Als particuliere eigenaar van een rijksmonument kunt u (een deel van) uw restauratiekosten over 2018 als aftrekpost opvoeren bij uw belastingaangifte. Het gaat dan om de onderhoudskosten. Deze zijn als persoonsgebonden aftrek aftrekbaar van uw inkomen. Meer informatie is te vinden op de website van de Belastingsdienst

Let op! Per 1 januari 2019 wordt dit omgezet naar een subsidieregeling. U kunt vanaf 1 maart t/m 30 april 2020 een subsidieaanvraag indienen voor de kosten die over 2019 heeft gemaakt. Er kan een subsidieaanvraag ingediend worden voor 38% van de onderhoudskosten. Meer informatie hierover is beschikbaar op www.monumenten.nl.

Eigenaren van gebouwde rijksmonumenten die (oorspronkelijk) geen woonhuis zijn, zoals kerken en fabrieken kunnen een instandhoudingssubsidie aanvragen.

Vragen?
Neem contact op met de gemeente en vraag naar de medewerker monumenten.

Is uw pand aangewezen als gemeentelijk- of rijksmonument? Dan is het verboden om het pand zonder vergunning af te breken, te verstoren, te verplaatsen of te wijzigen. Tenzij hetgeen u wilt uitvoeren past binnen de regels voor het vergunningsvrij bouwen.

Vergunning nodig
Bij een monument is niet alleen de buitenkant beschermd. Ook het interieur, latere uitbouwen en bouwen op het erf vallen onder de bescherming.  Voor beschermde gebouwde monumenten moet u voor de volgende werkzaamheden een omgevingsvergunning hebben:

  • U wilt het monument slopen, verstoren, verplaatsen of in enig opzicht wijzigen
  • U wilt het monument herstellen of (laten) gebruiken op een wijze waardoor het wordt ontsierd of in gevaar gebracht

Geen vergunning nodig
Voor de volgende werkzaamheden aan het monument hebt u geen omgevingsvergunning nodig:

  • Het opschuren en schilderen in dezelfde kleur
  • Vervangen van kapotte ruiten
  • Opstoppen van rieten daken
  • Plaatselijk vervangen van dakpannen
  • Pleisterwerk plaatselijk herstellen

Heeft u andere plannen? Gebruik de verguningscheck via www.omgevingsloket.nl om te kijken of de werkzaamheden vergunningsplichtig zijn.

Twijfelt u of u een vergunning nodig heeft, neemt u dan contact op met de medewerker monumenten van de gemeente.

Aanvragen vergunning
U kunt uw aanvraag digitaal indienen via het Omgevingsloket. Hier vindt u ook een lijst van de bijbehorende stukken die u moet indienen om de aanvraag in behandeling te kunnen nemen. Als bewoner kunt u uw aanvraag ook op papier indienen bij de gemeente. Voor het beoordelen van de vergunningsaanvraag worden legeskosten in rekening gebracht.

Doorlooptijd
Bij een vergunningsaanvraag voor een gemeentelijk monument geldt de reguliere voorbereidingsprocedure. De termijn hiervoor is 8 weken, indien uw aanvraag aan alle voorwaarden voldoet. De termijn kan eenmalig verlengd worden met 6 weken.
Bij een vergunningsaanvraag voor een rijksmonument geldt de uitgebreide voorbereidingsprocedure. Hiervoor is de termijn 26 weken voorzien. Ook deze procedure kan eenmalig verlengd worden met 6 weken.

Bijzonderheden
Archeologische monumenten
De vergunning voor beschermde archeologische monumenten is niet opgenomen in de omgevingsvergunning. Bij bodemingrepen in een archeologisch rijksmonument is een monumentvergunning nodig. Deze kunt u aanvragen bij de gemeente, die op haar beurt contact opneemt met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed. Voor de besluitvorming is een termijn van 26 weken voorzien. Aan te raden is een vooroverleg te voeren met de gemeente en de Rijksdienst voordat de vergunningsaanvraag wordt ingediend. Meer informatie is terug te vinden op de website van de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed.