3. Gezonde en veerkrachtige samenleving

De aandacht gaat naar het voorkomen van problemen. We willen een samenleving waarin iedereen zo zelfstandig mogelijk kan meedoen. Door problemen vroeg te signaleren, kunnen we voorkomen dat inwoners een (zwaardere) vorm van zorg nodig hebben en kunnen we hoge zorgkosten proberen te voorkomen.

Het is belangrijk dat inwoners begrijpen dat niet alles meer kan en dat de middelen beperkt zijn. De gemeente is er als vangnet voor mensen die de hulp echt nodig hebben en het zelf niet kunnen betalen.

De gemeente kan deze veranderingen niet alleen bereiken. Samenwerking is dan ook noodzakelijk. Door samen te werken wordt er meer bereikt. Wijkgericht werken zorgt voor een sterke sociale basis. Initiatieven zoals ‘Gemeenschapskracht’ helpen hierbij. Buurtgenoten gaan met elkaar in gesprek en letten op elkaar.

Ook samenwerking met andere gemeenten en partners is nodig bij de uitvoering. Het is belangrijk om te weten welke maatregelen echt effect hebben. Landelijk zijn er veel voorbeelden en best practices beschikbaar. Leren van andere gemeenten helpt om de kwaliteit van zorg te verbeteren en de kosten beter onder controle te houden. 

De lokale gebiedsteams zijn ook belangrijk. Zij pakken veel vragen van inwoners op, ook situaties op het snijvlak van zorg en veiligheid. Door een goede samenwerking tussen verschillende zorg- en welzijnsorganisaties worden inwoners sneller en beter geholpen.

Dat doen we door:

• In te zetten op preventieve maatregelen.
• Inwoners te stimuleren om zo zelfstandig mogelijk mee te doen in de samenleving.
• Duidelijk te communiceren dat geld en zorg beperkt zijn en hierover bewustwording te vergroten.
• Sociale netwerken in de wijk te ondersteunen en stimuleren.
• Samen te werken met de Peelgemeenten, lokale en regionale partners.
• Te leren van andere gemeenten over effectieve werkwijzen en doelmatigheid, bijvoorbeeld voor de jeugdzorg.
• Maatregelen te monitoren op hun effect en zo veel als mogelijk datagedreven te werken voor gerichte effectieve interventies, zonder de menselijke maat uit het oog te verliezen.
• Samenwerking tussen organisaties en deskundigen te stimuleren. 

Het zorgaanbod is makkelijk te vinden en duidelijk en eenvoudig voor inwoners. Inwoners weten welke hulp en regelingen er zijn en wanneer zij deze kunnen gebruiken.

Zorgaanbieders moeten het belang van de inwoners voorop stellen. De zorg gaat om goede ondersteuning en hulp voor mensen, niet om het maken van winst.

Dat doen we door:

• Een duidelijk en makkelijk vindbaar overzicht van regelingen te maken.
• Via samenwerkingsverbanden regie te houden op inkoop en uitvoering van zorg. 

Je goed voelen hangt voor een groot deel af van de mensen om je heen. Het is belangrijk om een sociaal netwerk te hebben om fijne momenten mee te delen en om steun te krijgen als het even niet goed gaat. Het is belangrijk dat iedereen de mogelijkheid heeft om zulke sociale contacten te hebben. Eenzaamheid moet zoveel mogelijk worden voorkomen. Daarom is het belangrijk dat mensen naar elkaar omkijken en dat sociale netwerken sterk zijn. Vrijwilligers en mantelzorgers spelen hierbij een onmisbare rol. Zij helpen anderen en zorgen voor verbinding in de samenleving.

Dat doen we door:

• In te zetten op het voorkomen van eenzaamheid onder inwoners, jong én oud, door activiteiten in de ‘Huiskamer’ te blijven versterken.
• Vrijwilligers en mantelzorgers blijvend te ondersteunen en te ontlasten.
• Sociale netwerken binnen de gemeente te behouden en te versterken.
• Integraal te werken tussen het sociale en ruimtelijk domein om wijken zo in te richten dat ontmoeting mogelijk wordt gemaakt.

Het is belangrijk dat al onze inwoners gezond en vitaal ouder kunnen worden. Dat gaat niet alleen over bewegen en gezond eten, maar ook over goede sociale contacten. Iedereen moet zo lang mogelijk actief mee kunnen doen in het dagelijks leven.

Het is belangrijk dat alle inwoners volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Er is aandacht nodig voor de mentale gezondheid van jong en oud.

Iedereen krijgt de kans om zijn of haar basisvaardigheden te versterken, zoals lezen en schrijven, zodat meedoen in de samenleving makkelijker wordt. Inwoners met financiële problemen moeten weten waar zij terechtkunnen met hulpvragen. Het is belangrijk dat inwoners met dementie en hun naasten zich gezien, begrepen en ondersteund voelen.

Dat doen we door:

• Aandacht te hebben voor bewegen, gezond eten, mentale gezondheid en sociale contacten.
• In te zetten op bewegingsactiviteiten met onze partners.
• Mensen met een beperking te helpen om mee te doen, bijvoorbeeld met sport en ondersteuning via Uniek Sporten en ORO.
• Blijvend in te zetten op het terugdringen van armoede.
• Samen met de LEVgroep en de bibliotheek aandacht te hebben voor laaggeletterdheid.
• Schuldhulpverlening beschikbaar te houden voor inwoners die dat nodig hebben.
• Een dementievriendelijke gemeente te blijven.

De jeugd is belangrijk voor de toekomst van de samenleving. Een goede start helpt om later problemen te voorkomen. Ouders spelen hierbij een belangrijke rol. In principe is de opvoeding hun verantwoordelijkheid. Als dit te zwaar wordt, kan de gemeente ondersteuning bieden. Niet alleen voor kinderen en jongeren, maar ook om ouders te helpen waar dat nodig is.

Voor een goede opvoeding is het hele sociale netwerk belangrijk. Scholen en verenigingen helpen hierbij. Zij kunnen signalen doorgeven aan jongerenwerkers. Een positieve opvoeding zorgt ervoor dat kinderen gezond opgroeien en helpt om te voorkomen dat kinderen in de jeugdzorg terechtkomen. Daarom is het belangrijk om te weten welke maatregelen echt werken. Op landelijk niveau bestaan veel goede voorbeelden.

Daarnaast is het belangrijk om te investeren in de mentale gezondheid van kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Dit kan psychische problemen in de toekomst voorkomen. Het helpt bij hun welzijn, zelfvertrouwen en het omgaan met stress. Mentale gezondheid is belangrijk voor hun persoonlijke ontwikkeling en het contact met anderen. Door plekken te maken waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, wordt eenzaamheid minder en voelen zij zich meer verbonden met elkaar en hun omgeving.

Dat doen we door:

• Drempels om signalen door te geven, te verlagen.
• Meerdere ontmoetingsplekken voor jongeren te organiseren. 

Voorzieningen zijn belangrijk voor de samenleving. Met voorzieningen bedoelen we niet alleen dorpshuizen of andere multifunctionele gebouwen. Het gaat ook om supermarkten, huisartsen, sporthallen, cafés, speeltuinen, tandartsen, groene plekken, scholen, sportvelden, winkels en evenementen zoals kermissen. Ze voorzien in een behoefte en zorgen ervoor dat mensen elkaar kunnen ontmoeten of samen kunnen komen.

In alle kernen is het belangrijk dat er genoeg voorzieningen zijn die passen bij het dorp of de wijk. De gemeente is niet verantwoordelijk voor alle voorzieningen. Soms is de rol van de gemeente beperkt tot het mogelijk maken, bijvoorbeeld via het omgevingsplan of het verlenen van een vergunning.

Voorzieningen moeten passen bij de gemeente en bijdragen aan een fijne leefomgeving. Het is belangrijk dat voorzieningen aansluiten bij de behoefte van inwoners en dat deze worden gebruikt. De gemeente wil de sociale samenhang versterken en werken aan een veerkrachtige samenleving. Dorpshuizen en andere voorzieningen helpen daarbij. Ze kunnen bijdragen aan meer aandacht voor preventie, aan bestaanszekerheid en aan sterke sociale netwerken. Gaat het om voorzieningen die inwoners uit meerdere gemeenten gebruiken, dan werkt de gemeente samen met buurgemeenten.

Dat doen we door:

• Het aanbod van voorzieningen te behouden en waar mogelijk te versterken, waarbij we afhankelijk van de situatie kiezen voor een faciliterende of actieve rol.
• Te investeren in aantrekkelijke en levendige dorpscentra.
• Te zorgen voor maatschappelijk vastgoed dat klaar is voor de toekomst en ruimte biedt aan inwoners en organisaties.
• Vooruit te kijken naar de groei van de gemeente en de regio om bijvoorbeeld ruimtegebrek op scholen te voorkomen.